Onderzoeksproject · Invest BW – Innovation IV · 2026–2028
KRITIS3D: de perimeterbeveiliging van kritieke infrastructuur geautomatiseerd beoordelen – in 3D.
Hekken, muren, poorten en begroeiing van grote installaties worden tot op heden te voet geïnspecteerd en met foto's en notities gedocumenteerd. KRITIS3D verbindt 3D-inmeting in hoge resolutie, 360°-panorama-opnamen en AI-ondersteunde herkenning tot een procesketen die de actuele toestand volledig, objectief en navolgbaar vastlegt.
Bijgewerkt: september 2026
Wat is KRITIS3D?
KRITIS3D is een gezamenlijk onderzoeksproject van Open Experience, Angermeier Ingenieure en het Fraunhofer-Institut für Physikalische Messtechnik IPM, ondersteund door de Verband für Sicherheitstechnik (VfS). Het doel is een geautomatiseerde procesketen die de perimeterbeveiliging van kritieke infrastructuur (KRITIS) en van hoogbeveiligde voorzieningen in hoge resolutie in 3D vastlegt, aanvult met 360°-panorama-opnamen, met AI analyseert en aan exploitanten en beveiligingsexperts beschikbaar stelt als virtuele inspectieronde, plattegrond en risicokaart. Het project loopt van februari 2026 tot januari 2028 en wordt door de deelstaat Baden-Württemberg gesubsidieerd in het kader van Invest BW – Innovation IV.
Waarom inspectierondes alleen niet meer volstaan
Veiligheidsbeoordelingen van perimeterbeveiligingen worden vandaag meestal door gespecialiseerde inspecteurs te voet uitgevoerd. Bij een penitentiaire inrichting, een luchthaven of een transformatorstation betekent dat: vele kilometers hek, veel perspectieven, veel eigen inschatting.
- Arbeidsintensief en duurGrote installaties vergen dagen voor een volledige inspectieronde – en vakmensen, die schaars zijn.
- SubjectiefFoto's en notities leggen vast wat opvalt. Of er niets over het hoofd is gezien, valt achteraf nauwelijks te controleren.
- Niet vergelijkbaarTwee inspectierondes met jaren ertussen zijn moeilijk over elkaar te leggen – veranderingen blijven onopgemerkt.
- Nieuwe verplichtingenMet de EU-richtlijn betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten (CER-richtlijn) en de Duitse KRITIS-kaderwet (KRITIS-Dachgesetz) komen op exploitanten regelmatige, gedocumenteerde risicoanalyses af – ook voor de fysieke bescherming van hun terreinen en gebouwen.
Precies daar zet KRITIS3D op in: de actuele toestand wordt één keer volledig vastgelegd – en daarna op het scherm beoordeeld, vergeleken en bijgewerkt.
De procesketen in vier stappen
Elke partner is verantwoordelijk voor een deel – samen ontstaat een demonstrator die van registratie tot beoordeling doorlopend werkt.
3D-registratie in hoge resolutie
Laserscanning, fotogrammetrie en mobile mapping – statisch en mobiel, afgestemd op het betreffende object. Alle data worden gegeorefereerd, zodat opnamen van verschillende tijdstippen over elkaar gelegd kunnen worden.
360°-panorama-opnamen
Sferische opnamen van de hele installatie in plaats van losse foto's vanuit één perspectief – gepositioneerd in kaart en 3D-model, de basis voor de virtuele rondgang.
AI-ondersteunde analyse
Neurale netwerken herkennen in puntenwolken en beelden hekken, muren, masten en begroeiing – en afwijkingen zoals gaten, schade of een boom die tot klimhulp wordt.
Visualisatie en beoordeling
Plattegronden, doorsneden en risicokaarten, vergelijking van gewenste en werkelijke toestand en wijzigingsanalyse tussen twee tijdstippen – met koppelingen naar GIS, CAD en BIM.
Wat Open Experience inbrengt
Ons deelproject is de beeldgebaseerde kant van de procesketen: de volledige beelddocumentatie van de actuele toestand en de toegang voor de mensen die uiteindelijk moeten beoordelen.
- Volledige beelddocumentatieMobiele 360°-panoramacamera's vervangen losse foto's, die altijd maar één perspectief tonen. De opnamestandpunten worden zo gekozen dat niets ontbreekt.
- Positionering in kaart en 3DDe panorama's worden automatisch in de plattegrond en de 3D-data gepositioneerd – via gps of via herkenning van de omgeving. Eén klik in de kaart opent het beeld ter plaatse.
- Virtuele rondgang met gevareninformatieZones die de AI als kritiek heeft aangemerkt, kunnen op het scherm worden nagecontroleerd, van commentaar voorzien en gecorrigeerd – ook op de smartphone.
- Gegevensbescherming en IT-beveiligingGegevens van kritieke infrastructuur zijn gevoelig. Koppelingen en opslag worden daar van meet af aan op ingericht.
De basis daarvoor is ons platform voor Construction Photos, Construction Defects en bouwdocumentatie, samen met de 360°-helmcamera DIGIBAU 360 – uitgebreid met de koppeling naar 3D-data die KRITIS3D tot stand brengt.
Het consortium
Vier partners uit bedrijfsleven, onderzoek en beveiligingstechniek – elk voor een deel van de procesketen. Exploitanten en beveiligingsexperts begeleiden het project als geassocieerde partners en brengen de behoeften uit de praktijk in.
Open Experience GmbH
Karlsruhe · Projectcoördinatie, 360°-panoramaregistratie, positionering van de opnamen in kaart en 3D, virtuele rondgang, mobiele toepassingen en gegevensbescherming.
ANGERMEIER INGENIEURE GmbH
Stuttgart · Ingenieursgeodesie: 3D-registratie in hoge resolutie met laserscanning, fotogrammetrie en mobile mapping, nabewerking, BIM-modellen, plattegronden, doorsneden en GIS-koppeling.
Fraunhofer IPM
Freiburg · Fraunhofer-Institut für Physikalische Messtechnik (instituut voor fysische meettechniek): AI-gebaseerde interpretatie van de 3D-puntenwolken en panoramabeelden – neurale netwerken, trainingsdata, sensorfusie en robotplatforms voor dataregistratie.
Verband für Sicherheitstechnik e.V.
Hamburg · Beveiligingstechnische expertise in onderaanneming: eisenanalyse, selectie van de relevante objecten en gevaren, beoordeling van de resultaten vanuit het oogpunt van perimeterbeveiliging.
Gesubsidieerd door
Invest BW – Innovation IV
Gesubsidieerd door het Ministerium für Wirtschaft, Arbeit und Tourismus Baden-Württemberg in het kader van Invest BW – Innovation IV, gefinancierd uit deelstaatmiddelen die het parlement van Baden-Württemberg (Landtag) heeft goedgekeurd. Subsidiekenmerk BW9_1271/01.
VDI/VDE Innovation + Technik GmbH
Uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Economie voor Invest BW – begeleidt het project inhoudelijk en administratief gedurende de hele looptijd.
Veelgestelde vragen
Wat betekent KRITIS?
Kritieke infrastructuur (in Nederland ook "vitale infrastructuur"): installaties waarvan uitval aanzienlijke leveringstekorten of gevaren voor de openbare veiligheid tot gevolg zou hebben. De Duitse KRITIS-kaderwet (KRITIS-Dachgesetz), sinds maart 2026 van kracht, noemt tien sectoren: energie, transport en verkeer, financiën, sociale verzekering en bijstand, gezondheidszorg, water, voeding, informatietechnologie en telecommunicatie, ruimtevaart en huishoudelijke afvalverwerking. Hoogbeveiligde locaties zoals gevangenissen vallen niet onder de wet, maar stellen dezelfde eisen aan hun perimeterbeveiliging – KRITIS3D is voor beide bedoeld.
Wat is perimeterbeveiliging?
Alle bouwkundige en technische maatregelen aan de buitengrens van een terrein: hekken, muren, poorten, toegangsbeveiliging, open ruimten en de bewaking daarvan. Zij vormt de eerste verdedigingslinie van een installatie.
Vervangt KRITIS3D de beveiligingsexpert?
Nee. De procesketen legt volledig vast en stelt afwijkingen voor; de beoordeling en het afleiden van maatregelen blijven bij het vakpersoneel – op het scherm in plaats van te voet, navolgbaar en herhaalbaar.
Welke rol speelt de KRITIS-Dachgesetz?
Met de KRITIS-Dachgesetz (KRITIS-kaderwet) zet Duitsland de EU-richtlijn 2022/2557 betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten (CER) om in nationaal recht. Exploitanten moeten daardoor regelmatig risicoanalyses uitvoeren en documenteren – ook voor de fysieke bescherming van hun terreinen en gebouwen. KRITIS3D moet deze bewijsvoering efficiënt en objectief mogelijk maken.
Kan ik KRITIS3D nu al gebruiken?
De volautomatische procesketen ontstaat tot januari 2028 als prototype – maar de bouwstenen erachter zijn er vandaag al: met DIGIBAU 360 en Construction Photos documenteert u uw installatie volledig in 360°, plaatst u de opnamen op de kaart en loopt u ze op het scherm na. Wie vroeg instapt, test de nieuwe functies samen met ons op de eigen installatie en bepaalt mee wat de demonstrator moet kunnen. Neem contact met ons op.
Wie kan deelnemen?
Exploitanten van kritieke infrastructuur, beveiligingsdienstverleners en ingenieursbureaus die testlocaties of eisen willen inbrengen. Geassocieerde partners krijgen vroegtijdig inzicht in de resultaten.
Exploiteert u een installatie met perimeterbeveiliging?
Wij zoeken exploitanten en beveiligingsexperts die de demonstrator samen met ons op echte installaties beproeven. Neem contact met ons op.