Projekt badawczy · ZIM · 2026–2027
SmartMark: robot, który pokazuje fachowcowi, gdzie wiercić.
Gniazdko, bruzda kablowa, punkt wiercenia – dziś przenoszone z planu na ścianę miarką i kredą. SmartMark pobiera informację bezpośrednio z modelu BIM i rzutuje ją laserem tam, gdzie jest potrzebna: na ścianę, sufit i podłogę.
Stan: wrzesień 2026
Czym jest SmartMark?
SmartMark to projekt kooperacyjny Open Experience i GFTN e.V., instytutu afiliowanego przy Hochschule Darmstadt, dofinansowany w ramach Zentrales Innovationsprogramm Mittelstand (ZIM – Centralny Program Innowacji dla MŚP) Bundesministerium für Wirtschaft und Energie (Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Energii). Powstaje mobilny system asystujący na bazie czworonożnego robota, który rzutuje laserem na elementy budowlane informacje docelowe z modelu BIM – otwory, bruzdy, punkty mocowania – głosem objaśnia personelowi, co pokazuje, a po wykonaniu sprawdza, czy praca odpowiada planowi. Projekt trwa od lipca 2026 do grudnia 2027 roku.
Od planu do ściany: ostatni metr jest wciąż analogowy
Początek etapu budowy jest podstawą dla wszystkich kolejnych branż – zwłaszcza dla instalacji elektrycznych, sanitarnych i wentylacyjnych. Mimo BIM przeniesienie na budowę odbywa się zwykle ręcznie: taśma miernicza, poziomica, kreda, dalmierz laserowy.
- Podatne na błędyKażde ręczne przeniesienie jest źródłem błędów. Odchyłki często wychodzą na jaw dopiero wtedy, gdy trzeba poprawiać.
- CzasochłonneTrasowanie kosztuje godziny – godziny, których przy niedoborze fachowców brakuje gdzie indziej.
- Brak informacji zwrotnejCzy otwór siedzi we właściwym miejscu, nikt dziś nie sprawdza systematycznie – a wynik nie wraca do modelu.
- Luka w stanie technikiProjektory stacjonarne wymagają ręcznego ustawiania, roboty do trasowania drukują tylko na podłogach, okulary AR pokazują bez fizycznego odniesienia. Mobilnie, na ścianie i suficie, w powiązaniu z modelem BIM i interaktywnie – tego jeszcze nie ma.
SmartMark zamyka właśnie tę lukę: cyfrowe planowanie budowy, fizyczne znakowanie i zapewnienie jakości w jednym mobilnym systemie – bezpośrednio dla pracownika na budowie.
Co robot potrafi
Sześć modułów, jeden system – od poruszania się w stanie surowym po kontrolę wykonanej pracy.
Projekcja laserowa z modelu BIM
Z modelu IFC wyodrębniane są pozycje otworów, bruzd i montażu, a następnie rzutowane jako punkty, linie, okręgi lub tekst na ścianę, sufit i podłogę – także na powierzchnie nachylone.
Sterowanie głosowe i objaśnianie
Fachowiec mówi lub wskazuje, co chce wiedzieć. Model językowy interpretuje zapytanie, wybiera właściwy obiekt w modelu i objaśnia kontekst oraz krok roboczy.
Autonomiczne poruszanie się w stanie surowym
Czworonożny robot porusza się po gruzie, stopniach i nierównym podłożu, a lokalizuje się w modelu za pomocą LiDAR-u, kamery i cech budynku.
Automatyczna kontrola montażu
Po wykonaniu kamera sprawdza, czy otwór lub gniazdko znajdują się we właściwym miejscu – i zgłasza odchyłki z powrotem do modelu BIM.
Interfejs na tablecie
Planowanie zadań, wybór projekcji, podgląd porównania stanu zaplanowanego z rzeczywistym – na tablecie, bez wiedzy z zakresu robotyki.
Bezpieczny w otoczeniu ludzi
Laser klasy 2 lub 3R, automatyczne wyłączanie, gdy w obszarze projekcji znajdują się osoby, zdefiniowane reguły zachowania na czas przerw i wycofania.
Co rozwija Open Experience
Nasz podprojekt nosi nazwę „Koncepcja i rozwój opartego na BIM rozwiązania do projekcji i inspekcji na potrzeby znakowania punktów docelowych w warunkach budowy" – to cyfrowy łańcuch od semantycznej analizy modelu po projekcję na element budowlany.
- Ekstrakcja celów z BIMZautomatyzowana interpretacja modeli IFC w celu semantycznej identyfikacji znaczników docelowych – nie tylko współrzędne, lecz „gniazdko obok drzwi".
- Adaptacyjna jednostka projekcyjnaPrzemysłowy projektor laserowy na robocie, który uwzględnia położenie, nachylenie, powierzchnię i warunki oświetleniowe oraz precyzyjnie ustawia znacznik.
- Precyzyjna lokalizacja w modeluCechy budynku z modelu BIM są porównywane z tym, co widzi robot – wspólnie z GFTN.
- Inspekcja i sprzężenie zwrotneKamerowa kontrola wykonania i przekazanie wyniku z powrotem do modelu – na potrzeby dokumentacji i zapewnienia jakości.
- Stos oprogramowania i interfejsInterfejs BIM, wizualizacja, porównanie stanu zaplanowanego z rzeczywistym oraz aplikacja na tablet, dzięki której personel specjalistyczny może obsługiwać robota.
SmartMark nawiązuje do naszej platformy robotycznej OXI i do dokumentacji budowy z Construction Defects i Construction Photos: to, co robot sprawdzi, trafia do projektu jako dowód.
Konsorcjum
Dwa podprojekty, jeden system: GFTN bada robotykę i interakcję, Open Experience buduje łańcuch od BIM po projekcję i kontrolę. Współpraca z Hochschule Darmstadt sięga projektu digiBau, z którego powstał DIGIBAU 360.
Open Experience GmbH
Karlsruhe · ekstrakcja celów z BIM, jednostka projekcyjna, lokalizacja w modelu (wspólnie), inspekcja, stos oprogramowania i interfejs na tablecie.
GFTN e.V.
Darmstadt · Gesellschaft zur Förderung technischen Nachwuchses Darmstadt e.V. (Towarzystwo Wspierania Młodej Kadry Technicznej), instytut afiliowany przy Hochschule Darmstadt: mobilna platforma robotyczna, poruszanie się po budowie, interpretacja semantyczna z użyciem modeli językowych, lokalizacja i bezpieczna współpraca człowieka z robotem.
Dofinansowane przez
Zentrales Innovationsprogramm Mittelstand (ZIM)
Dofinansowane przez Bundesministerium für Wirtschaft und Energie (Federalne Ministerstwo Gospodarki i Energii) na podstawie uchwały Niemieckiego Bundestagu. Numer dofinansowania KK6093601FG5.
AiF Projekt GmbH
Instytucja pośrednicząca BMWE dla projektów kooperacyjnych ZIM – towarzyszy przedsięwzięciu merytorycznie i administracyjnie przez cały okres realizacji.
Częste pytania
Czym jest robot czworonożny (quadruped)?
Czworonożny robot kroczący – w projekcie Unitree Go2. W odróżnieniu od pojazdów kołowych czy gąsienicowych porusza się po gruzie, kablach, stopniach i schodach, dzięki czemu nadaje się do pracy w stanie surowym.
Jak dokładne są projekcje?
Dokładność zależy od lokalizacji, ustawienia i projektora. W projekcie stosowane są przemysłowe projektory laserowe, jakie w przemyśle montażowym powszechnie służą do znakowania z milimetrową dokładnością. Na ile uda się to w warunkach budowy, jest jednym z centralnych pytań badawczych.
Czy laser jest niebezpieczny?
Stosowane są lasery klasy 2 lub 3R. Dodatkowa sensoryka wyłącza projekcję, gdy w obszarze projekcji znajdują się osoby; strefy robocze są oznakowane, a personel przeszkolony.
Czy SmartMark zastąpi fachowca?
Nie. Robot znakuje, objaśnia i kontroluje – wiercenie, wykonywanie bruzd i montaż pozostają pracą ręczną. SmartMark zdejmuje z ludzi przenoszenie wymiarów i ponowne mierzenie.
Czy mogę kupić SmartMark?
Jeszcze nie. SmartMark to projekt badawczy trwający do końca 2027 roku; jego wynikiem jest prototyp. Kto jest zainteresowany testami na własnej budowie, może zgłosić się do zespołu projektu.
Jakich danych potrzebuje system?
Modelu BIM w formacie IFC z odpowiednimi instalacjami. Z niego SmartMark automatycznie wyodrębnia pozycje docelowe.
Chcą Państwo przetestować SmartMark na swojej budowie?
Szukamy firm budowlanych oraz firm z branży elektrycznej, sanitarnej i wentylacyjnej, które przetestują prototyp w rzeczywistych warunkach. Zapraszamy do kontaktu.