Vakartikel
Garantietermijnen in de bouw: vier jaar of vijf?
Of de VOB/B geldt of het Duitse burgerlijk wetboek, scheelt een heel jaar aansprakelijkheid. Wie de termijn verkeerd berekent, verliest een gegronde aanspraak — zonder dat iemand bezwaar maakt.
Vakartikel van de Open Experience GmbH. · Stand: september 2026
Hoe lang zijn de garantietermijnen in de bouw?
Voor bouwwerken verjaren aanspraken wegens gebreken na vijf jaar volgens het Duitse burgerlijk wetboek (BGB, § 634a lid 1 nr. 2) en na vier jaar volgens de VOB/B (§ 13 lid 4 nr. 1), de Duitse algemene voorwaarden voor aannemingsovereenkomsten. Beide termijnen beginnen bij de oplevering. De VOB/B-termijn geldt alleen als de VOB/B rechtsgeldig in de overeenkomst is opgenomen; zonder die opname blijven de vijf jaar van het burgerlijk wetboek gelden. Partijen kunnen andere termijnen overeenkomen; die gaan voor op de wettelijke.
Juridisch kader: Duitsland (burgerlijk wetboek BGB, aanbestedings- en contractregels VOB/B, honorariumbesluit HOAI). In andere landen gelden andere regels, en contractuele afspraken gaan voor op de hier genoemde standaardtermijnen.
De termijnen naast elkaar
De wettelijke termijnen van beide regelingen naast elkaar. Zij gelden telkens wanneer de aannemingsovereenkomst niets anders bepaalt.
| Prestatie | BGB (§ 634a) | VOB/B (§ 13 lid 4) |
|---|---|---|
| *Bouwwerk* | 5 jaar | 4 jaar |
| Ander werk — vervaardiging, onderhoud of wijziging van een zaak | 2 jaar | 2 jaar |
| Door vuur geraakte delen van stookinstallaties | geen bijzondere regel | 2 jaar |
| Door vuur geraakte en rookgasisolerende delen van industriële stookinstallaties | geen bijzondere regel | 1 jaar |
| Mechanische en elektrotechnische installaties wanneer de opdrachtgever het onderhoud nalaat | geen bijzondere regel | 2 jaar |
Bron: § 634a BGB, § 13 lid 4 nr. 1 en 2 VOB/B. Waar het burgerlijk wetboek geen bijzondere regel kent, volgt de termijn de aard van het werk — bij bouwwerken dus vijf jaar.
Wanneer begint de termijn — en waarvan hangt dat af?
Beide regelingen knopen de aanvang aan de oplevering. Volgens de VOB/B begint de termijn bij de oplevering van de gehele prestatie; alleen op zichzelf voltooide delen beginnen bij hun deeloplevering (§ 13 lid 4 nr. 3). Daarmee is de opleveringsdatum het belangrijkste getal van het hele project — en precies het getal dat jaren later niemand meer met zekerheid kan noemen.
- Geen datum, geen termijnZonder aangetoonde opleveringsdatum is het einde van de termijn niet te berekenen. In een geschil draagt degene het risico die zich op de termijn beroept.
- Deelopleveringen lopen zelfstandigElke deeloplevering start haar eigen termijn. Wie ze niet gescheiden bijhoudt, rekent vanaf de verkeerde datum.
- Stilzwijgende en fictieve opleveringEen oplevering kan ook zonder proces-verbaal plaatsvinden — door concludent gedrag of na afloop van een termijn. De datum staat dan niet vast, maar moet worden bewezen.
De ingebrekestelling verlengt de termijn — maar alleen voor het gemelde gebrek
Volgens de VOB/B heeft de schriftelijke ingebrekestelling een bijzonder effect: verlangt de opdrachtgever vóór afloop van de termijn schriftelijk het herstel van een gebrek, dan verjaart de aanspraak op herstel van dat gebrek pas twee jaar na ontvangst van het verzoek — en nooit vóór afloop van de gewone termijn (§ 13 lid 5 nr. 1). Na voltooid herstel loopt voor dat herstelwerk een nieuwe termijn van twee jaar.
Beslissend is de ontvangst bij de aannemer, niet de verzending. Wie de ontvangst niet kan aantonen, heeft niets verlengd.
Stuiting en nieuwe aanvang — de twee mechanismen die je moet kennen
Naast de bijzondere regel van de VOB/B gelden de algemene bepalingen van het burgerlijk wetboek. Zij onderscheiden twee effecten die in de praktijk geregeld door elkaar worden gehaald.
- Stuiting — de klok staat stilOnderhandelingen over het gebrek (§ 203 BGB) en rechtsmaatregelen zoals een vordering of een zelfstandige bewijsprocedure (§ 204 BGB) schorsen de verjaring. De reeds verstreken tijd blijft meetellen.
- Nieuwe aanvang — de klok begint opnieuwErkent de aannemer het gebrek — door een deelbetaling, een zekerheid of herstel zonder voorbehoud —, dan begint de verjaring opnieuw (§ 212 BGB).
- Waarom dit praktisch teltTussen «geschorst» en «opnieuw begonnen» kunnen jaren liggen. Beide veronderstellen dat de gebeurtenis met datum is aan te tonen.
De vijf duurste fouten
VOB/B aangenomen, nooit overeengekomen
Zonder rechtsgeldige opname geldt vijf jaar in plaats van vier — ten gunste van de opdrachtgever, ten laste van de aannemer.
Opleveringsdatum niet aangetoond
Zonder gedateerd proces-verbaal is het einde van de termijn pure bewering.
Deelopleveringen meegeteld
Eén totale termijn voor alle disciplines — de klassieke fout in het rekenblad.
Mondeling gemeld
De verlenging van § 13 lid 5 VOB/B vereist schriftelijke vorm en ontvangst.
De termijn in het hoofd van de projectleider
Garantie loopt door lang nadat het team allang elders zit. Wat niet in een systeem staat, verloopt.
Beter
Oplevering, termijn en melding in één dossier — met datum, ontvangstbewijs en onderbouwing op dezelfde plek.
Garantietermijnen in Construction Defects
In de garantiemodule van Construction Defects staat de termijn per opdrachtnemer en per gebied, met begin, einde en verlenging na gebreken. Een gebrek uit de garantieperiode wordt daar vastgelegd en aan het bedrijf toegewezen; ontvangstbevestiging, statusrapport en gereedmelding ontstaan uit het dossier. Dat blijft ook vijf jaar later navolgbaar, wanneer niemand van het oorspronkelijke team nog op het project zit.
Veelgestelde vragen
Geldt volgens de VOB/B een garantie van 4 of 5 jaar?
Vier jaar. Volgens § 13 lid 4 nr. 1 VOB/B verjaren aanspraken wegens gebreken aan bouwwerken vier jaar na de oplevering. De vijf jaar komen uit § 634a BGB en gelden wanneer de VOB/B niet rechtsgeldig is overeengekomen of het contract uitdrukkelijk een langere termijn noemt. Veel opdrachtgevers spreken ook bij VOB-contracten vijf jaar af; dan geldt het contract.
Hoe lang is de garantietermijn volgens de VOB?
Voor bouwwerken vier jaar. Voor andere werken, voor door vuur geraakte delen van stookinstallaties en voor mechanische of elektrotechnische installaties zonder onderhoudscontract twee jaar, voor door vuur geraakte delen van industriële stookinstallaties één jaar. Alle termijnen beginnen bij de oplevering.
Wanneer begint de garantietermijn?
Bij de oplevering, volgens de VOB/B en volgens het BGB gelijkelijk. Zonder formele oplevering kan de termijn beginnen met een fictieve oplevering, volgens de VOB/B bijvoorbeeld twaalf werkdagen na de schriftelijke mededeling van voltooiing (§ 12 lid 5). De opleveringsdatum is daarom het belangrijkste getal in het rapport.
Geldt de VOB/B automatisch?
Nee. Zij moet rechtsgeldig in de aannemingsovereenkomst worden opgenomen. Zonder opname geldt het burgerlijk wetboek — vijf jaar voor bouwwerken in plaats van vier.
Kan de garantietermijn contractueel worden verlengd?
Ja, afwijkende termijnen zijn overeen te komen en gaan voor op de wettelijke. In algemene voorwaarden blijven zij wel onderworpen aan inhoudstoetsing.
Wat geldt bij bedrieglijk verzwegen gebreken?
Dan geldt de gewone verjaring van het burgerlijk wetboek (drie jaar vanaf bekendheid of grof nalatige onbekendheid). Bij bouwwerken treedt de verjaring echter niet in vóór afloop van de vijfjaarstermijn (§ 634a lid 3 BGB).
Begint de termijn na herstel opnieuw?
Voor het herstelwerk zelf voorziet de VOB/B in een nieuwe termijn van twee jaar. De termijn voor de overige prestatie loopt ongewijzigd door.
Wat is het verschil tussen garantie en waarborg?
De garantie is de wettelijke aansprakelijkheid voor gebreken met de hier genoemde termijnen. Een waarborg is een vrijwillige, aanvullende toezegging van de aannemer of fabrikant en kan eigen termijnen hebben.
Wie moet het gebrek bewijzen?
Na de oplevering de opdrachtgever. Juist daarom bepaalt de documentatie uit de bouwfase of een aanspraak afdwingbaar is.
Bronnen en juridische grondslag
De juridische uitspraken in dit artikel berusten op de onderstaande primaire bronnen. Het artikel vervangt geen juridisch advies in een concreet geval.
- Art. 634a Duits BW (BGB) — verjaring van gebrekenaanspraken, vijf jaar bij bouwwerken
- VOB/B (uitgave 2016), officiële tekst van het Duitse ministerie — art. 13: gebrekenaanspraken en termijnen
- Art. 203 Duits BW (BGB) — schorsing van de verjaring tijdens onderhandelingen
- Art. 204 Duits BW (BGB) — schorsing door rechtsvervolging, zoals een vordering of bewijsprocedure
- Art. 212 Duits BW (BGB) — nieuwe aanvang van de verjaring door erkenning
Nooit meer een termijn over het hoofd zien.
In 45 minuten laten we zien hoe oplevering, gebreken en garantietermijnen in één dossier samenkomen — tot de laatste einddatum.